22 ตุลาฯ 59 น้ำตาไหลท่วม!! กับปรากฏการณ์ที่คนไทยจะไม่ลืมหลังได้ร่วมร้อง “เพลงสรรเสริญพระบารมี” แล้วรู้ไหม? ความหมายของเพลงลึกซึ้งขนาดใหน

เหล่าพสกนิกรจำนวนมาก ได้รวมพลังร่วมร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี ที่สนามหลวง เพื่อบันทึกภาพประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงความจงรักภักดี และความอาลัย แด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยมีการจัดทำเป็นภาพยนตร์ และวีดิทัศน์สำหรับฉายในโรงภาพยนตร์ทั่วประเทศ รวมถึงสถานีโทรทัศน์ต่างๆ ทั้งนี้

FILE - In this June 9, 2006, file photo released by the Thai Government Public Relations Department, Thailand King Bhumibol Adulyadej acknowledges the crowd in Bangkok during the celebrations of the 60th anniversary of his accession to the throne. Thailand's Royal Palace said on Thursday, Oct. 13, 2016, that Thailand's King Bhumibol, the world's longest-reigning monarch, has died at age 88. (Thai Government Public Relations Department via AP, File)

.

1

เชื่อว่าคนไทยทุกคนร้องเพลงสรรญเสริญพระบารมีได้
แต่จะมีซักกี่คนที่รู้ความหมายที่แท้จริง ของทุกคำที่อยู่ในเนื้อเพลงสรรญเสริญพระบารมีนี้ ….. ลองมาดูความหมายของแต่ละประโยคกัน

“ข้าวรพุทธเจ้า”
หมายถึง ข้าพเจ้าทั้งหลาย ซึ่งเป็นข้าของพระองค์ผู้ประดุจดังพระพุทธเจ้า โดยพระพุทธเจ้าในที่นี้ก็คือ เป็นผู้ตรัสรู้และโปรดมวลมนุษย์ให้บรรลุธรรม ให้พ้นจากกิเลส เพราะในมโนทัศน์ของไทยโบราณถือว่ากษัตริย์คือพระโพธิสัตว์

“เอามโนและศิระกราน… ”
หมายถึง ขอเอาดวงใจและศีรษะก้มน้อมกราบ

“นบพระภูมิบาล บุญดิเรก… ”
หมายถึง ขอนบไหว้พระผู้ปกครองแผ่นดิน ผู้มีบุญญาธิการอันใหญ่หลวง

“เอกบรมจักริน… ”
หมายถึง ทรงเป็นวงศ์แห่งพระจักรีอันประเสริฐ

“พระสยามินทร์… ”
หมายถึง เป็นผู้เป็นใหญ่แห่งสยาม

“พระยศยิ่งยง… ”
หมายถึง เกียตริยศของพระองค์นั้นยิ่งใหญ่และยืนนาน

“เย็นศิระเพราะพระบริบาล… ”
หมายถึง พวกเราจึงร่มเย็นด้วยการปกครองของพระองค์

“ผลพระคุณ ธ รักษา ปวงประชาเป็นสุขศานต์… ”
หมายถึง พระคุณของพระองค์มีผลรักษาปวงประชาให้เป็นสุข

“ขอบันดาล ธ ประสงค์ใด… ”
หมายถึง ขอพระคุณนั้น บันดาลให้สิ่งที่พระองค์ประสงค์สำเร็จตามความปรารถนา

“จงสฤษฎ์ดัง หวังวรหฤทัย… ”
หมายถึง ขอให้ได้ดังใจหวัง

“ดุจถวายชัย ชโย”
หมายถึง ดังที่ได้น้อมเกล้าฯ ถวายพระพรชัย

5

สำหรับความหมายรวมก็คือ ข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลายขอกราบไว้พระองค์ผู้มีบุญญาธิการ ซึ่งพระองค์ที่ปกครองปวงชนให้เป็นสุข ด้วยใบบุญของพระองค์ประชาชนจึงสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ จึงขอบันดาลให้พระองค์สมประสงค์ในทุกสิ่ง เป็นการถวายพระพรชัยแด่พระองค์

bandicam-2016-10-24-10-46-06-918

.

ถอดความโดย:
รศ.ดร.ดวงมน จิตรจำนงค์ อาจารย์ภาควิชาภาษาไทยคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์วิทยาเขตปัตตานี เมธีอาวุโส สกว.สาขาวรรณคดี ปี 2547